معاون قضایی دادستان کل کشور در "همایش علمی تخصصی پیشگیری از خودکشی از سیاستگذاری تا اقدام " تأکید کرد: «خودکشی» محصول انزوای مدرن و خلأ معنایی است/ ضرورت فعالسازی «قرارگاههای محلات» برای صیانت از تمامی مصادیق حقوق عامه
به گزارش روابط عمومی دادستانی کل کشور؛ حجتالاسلام والمسلمین دکتر محمدامین وحدانینیا معاون قضایی دادستان کل کشور در امور پیگیری حقوق عامه و پیشگیری از جرم در «همایش علمی-تخصصی پیشگیری از خودکشی» که روز ۱۵ مهرماه در مرکز همایشهای بینالمللی رازی دانشگاه علوم پزشکی ایران برگزار شد، خودکشی را «فرآیندی از فروپاشی» و «خشونت مفرط علیه خویشتن» توصیف کرد که در آن فرد، مرگ را نه پایان، بلکه راهکاری برای حل رنجهای خود میبیند.
وی کمک به خودکشی را تسبیب و معاونت در قتل دانست و بر وجود مقررات قانونی کافی برای مجازات معاونین جرم در نظم کنونی حقوق تاکید نمود.
نقد نگاه صرف به توسعهیافتگی در تحلیل خودکشی
معاون دادستان کل کشور با انتقاد از باورهای سادهانگارانهای که توسعه را تنها عامل کاهش نرخ خودکشی میدانند، اظهار داشت: واقعیتهای آماری نشان میدهد که در بسیاری از جوامع پیشرفته، نرخ خودکشی بسیار بالاتر از جوامع کمترتوسعه یافته است. ما با دو بحران بنیادین در دنیای جدید روبرو هستیم: نخست بحران "انزوای مدرن" و فردگرایی افراطی که فرد را در "سلولهای تنهایی" فضای مجازی محصور کرده است؛ و دوم بحران "خلأ معنایی" و افول معنویت که لنگرگاه فرد را در برابر طوفانهای زندگی از بین میبرد. بنابراین در کنار حل مشکلات اقتصادی و بیکاری و تسهیل ازدواج جوانان و...باید به این مقولات پیش گفته هم توجه ویژه داشت.
وی با اشاره به آمار مناطق مختلف کشور افزود: بررسیها نشان میدهد در مناطقی که "سرمایه اجتماعی" و "پیوندهای سنتی و مذهبی" قویتری دارند، نرخ خودکشی پایینتر است.
زنگ خطر در حوزه حریم خانواده و عفاف
حجتالاسلام والمسلمین وحدانینیا با اشاره به تحقیق و بررسی صورت گرفته شخصی در دیوان عالی کشور در خصوص علل قتل در سال ۱۴۰۳، تصریح کرد: بخش قابل توجه و زیادی از علل قتل که خودکشی هم در ضمن آن مطالعه شد، به نقض حریم عفاف و حرکت به سمت برهنگی و عریان شدن جامعه و تزلزل در باور به حفظ حریم کانون گرم خانواده بازمیگردد. این آمار زنگ خطری جدی برای کسانی است که نسبت به ترویج هنجارشکنی در جامعه بیتفاوت هستند و در قبال صیانت از حریم نوامیس و جامعه مسئولیت دارند اما خنثی عمل می کنند.
پیشنهاد مدل عملیاتی «قرارگاههای محلی»
معاون دادستان کل کشور در بخش دیگری از سخنان خود، به ارائه مدل پیشنهادی برای پیشگیری از این آسیب پرداخت و گفت: دادستانی کل کشور اخیراً بخشنامه "قرارگاه محلات" را به دادستانهای سراسر کشور ابلاغ کرده است. در این مدل، باید با حذف موازیکاری، از ظرفیت روحانیت، ریشسفیدان، سمنهای مردمی و پایگاههای محلی مانند بسیج و نیروهای جهادی، شهرداریها و دهیاریها برای شناسایی آسیبها در کانونهای بحران در کنار سایر مراجع تخصصی استفاده کنیم تا شناسایی افراد در معرض خطر، به همراه صیانت از سایر مصادیق حقوق عامه مبتنی بر جامعه و محلهمحور در شهر و روستاها باشد.
وی همچنین با اشاره به نقش تکنولوژی افزود: در حوزه پلتفرمهای هوشمند، باید الگوریتمهایی طراحی شود که با تحلیل رفتارهای دیجیتال، "نشانههای هشدار" (Red Flags) را شناسایی کرده و مسیرهای حمایتی و مشاورهای را به فرد پیشنهاد دهند. در همین راستا، مکاتبات لازم با معاونت علمی ریاست جمهوری و برخی سکوهای دیجیتال از سوی معاونت حقوق عامه اخیرا صورت گرفته است.»
تأکید بر مهارتآموزی و پرهیز از تخصصیسازی کاذب
حجتالاسلام و المسلمین وحدانینیا با انتقاد از ضعف در نظام آموزشی کشور گفت: آموزشهای عمومی کشور و مهارتهای خودکنترلی در بنبستها، اولویتبندی نشدهاند. نباید دچار این خطای راهبردی شویم که مداخلهگری در پیشگیری از خودکشی را صرفاً محدود به پزشک یا متخصص کنیم؛ گاهی حمایت یک دوست یا اطرافیان آگاه در کنار فرد در استانه خطر بسیار مؤثرتر است. لذا بر آموزشهای عمومی از طریق رسانهها و کتب درسی تأکید ویژه دارم.
صیانت از حقوق عامه با تکیه بر امید به رحمت الهی
معاون قضایی دادستان کل کشور، نگاه اسلام به خودکشی را مبتنی بر امید به رحمت الهی دانست و خاطرنشان کرد: در مواجهه با فردی که در بنبست قرار دارد، باید استراتژیِ "امید به رحمت الهی" را به عنوان یک ابزار پیشگیرانه به کار گرفت. وظیفه ما صیانت از جان انسانهاست و باید با ترکیب "دقت حقوقی"، "تکنولوژی مدرن" و "معنویت"، مسیری را فراهم کنیم که زندگی در آرامش و سکون الهی تداوم یابد.
در پایان وی بر فتوای امام شهید بر اینکه کمک به پیشگیری از خود کشی امری مطلوب است تاکید و یاد آن امام شهید و شهدای جنگ را گرامی داشت.
روابط عمومی دادستانی کل کشور